NV Hollandse Bosbouw Maatschappij

slider left
slider right

Optimaal dunnen

Optimaal dunnen

donderdag 4 februari 2016

Optimaal dunnen gebeurt door vaak en in kleine stapjes te dunnen. Bij de start van een plantage worden vrij veel bomen (800-1400) op een hectare geplant. Afhankelijk van de groei worden er vervolgens stapsgewijs bomen verwijderd (gedund) zodat enerzijds de bomen niet zo dicht op elkaar staan dat zij elkaars groei belemmeren en anderzijds er voldoende bomen overblijven om zoveel mogelijk bijgroei te behouden.

Basal area

De bepaling van wanneer gedund moet worden en hoeveel gedund moet worden, gebeurt aan de hand van het “basal area”. Dat is het oppervlak dat per hectare door bomen “bezet” wordt. Het basal area wordt berekent door het gemiddelde oppervlak van de doorsnede van de boom op borsthoogte te vermenigvuldigen met het aantal bomen op een hectare.

Vuistregel bij dunnen

De vuistregel voor de bepaling van het optimale dunningsmoment komt in veel studies naar het management van teakplantages voor. Ruwweg komt het er op neer dat bij een basal area van ca. 20 m2/ha er gedund moet worden, zodat er een basal area van ca. 15 m2/ha overblijft. Meer dunnen zou de bijgroei en daarmee toekomstige inkomsten, schaden.

Een voorbeeld van deze regel is te vinden in het boek Silviculture and Management of Teak Plantations (2000) van B. Krishnapillay (India)
“The carrying capacity is measured in terms of the basal area (het oppervlak per ha dat door bomen in beslag genomen wordt) by retaining a minimum number of trees. The mean basal area is often allowed to reach 20-22 m2/ha after the second thinning. A third thinning is then carried out to reduce the mean basal area to 13-15 m3/ha.”

Uit de literatuur valt ook te lezen dat bij slechtere kwaliteit teak iets lagere waarden voor basal area kunnen worden aangehouden. Een voorbeeld daarvan is te vinden in tabel 8 uit het artikel uit 2004 op pagina 97-110 van het blad Forest Ecology and Management deel 189 van de hand van I. Bermejo (Costa Rica)

Tabel voor teak in noordwest Costa Rica:
                 Goede kwaliteit           Gemiddelde kwaliteit          
                 Basal area m2/ha         Basal area m2/ha            
Jaar           voor - na dunning         voor - na dunning              
12                   19  - 14                        18 - 14              
20                   19  - 14                        17 - 13                                

Alle percelen op de plantage van de Tectona vallen in de categorie “goede kwaliteit” en hebben een basal area van rond de 20 m2 per hectare, waardoor een optimale bijgroei wordt behouden.

Een voorbeeld van een drietal percelen van de plantage Alvorada van Tectona:
Aantal bomen            Basal Area                     Volume
(per ha)                       (m2/ha)                         m3/ha
220                                 23                               270
200                                 21                               255
190                                 19                               233

Aan het Basal Area (boven de 20 m2/ha) is te zien dat binnenkort weer wat gedund moet worden. De diameter bij de eindkap zal naar verwachting 40-45 cm bedragen en het volume zal zeker de geprognosticeerde 225 m3 per hectare en de gegarandeerde 216 m3 per hectare halen.